O czasie wystąpienia menopauzy decydują w dużym stopniu geny

O czasie wystąpienia menopauzy decydują w dużym stopniu geny

Wiek, w którym u kobiety pojawia się menopauza, tj. ostania miesiączka, jest w 85 proc. uwarunkowany czynnikami genetycznymi.

Zapas komórek jajowych zmagazynowanych w jajnikach (w postaci pęcherzyków jajnikowych) wyczerpuje się u kobiety wraz z wiekiem. W ciągu całego życia tylko niewielki procent wyjściowej liczby tych komórek dojrzewa, a reszta ulega stopniowemu zanikowi. Wiąże się to z ustaniem czynności jajników i zahamowaniem produkcji przez nie żeńskich hormonów płciowych (jak estrogeny i progesteron) i w konsekwencji z ustaniem miesiączkowania.

Ostatnia miesiączka nosi nazwę menopauzy i normalnie występuje u kobiet w wieku około 50 roku życia. Zdarza się jednak, że ustanie czynności jajników występuje u młodych kobiet, nawet poniżej 30 roku życia.

Badacze z University of Auckland w USA zaobserwowali, że występowanie przedwczesnej menopauzy może być związane z mutacjami w genie glikoproteiny o nazwie ihibina-alfa, która reguluje reprodukcję hormonu stymulującego dojrzewanie komórek jajowych - FSH. Jednak badania te były przeprowadzone na małej grupie kobiet.

Zespół badał, czy geny mają wpływ na wiek, w którym pojawia się menopauza.

W tym celu zebrali dane od 243 sióstr nie będących bliźniaczkami oraz od 22 dwóch par bliźniaczek różnojajowych i 37 jednojajowych. W wywiadach medycznych kobiety musiały udzielać wyczerpujących informacji na temat stanu zdrowia, rodzinnej historii występowania menopauzy i danych na temat rodzenia dzieci.

Do analizy danych badacze wykorzystali trzy różne modele statystyczne. Z użyciem wszystkich tych modeli uzyskali prawie identyczne wyniki.

U sióstr nie będących bliźniaczkami wiek, w którym występowała menopauza, był prawie w 85-87 proc. zależny od czynników genetycznych, u bliźniaczek natomiast w 70-71 proc. Autorzy podkreślają jednak, że różnice pomiędzy obydwoma grupami nie są znaczące statystycznie.

Oznacza to, że kobieta, której jedna lub więcej bliskich krewnych miała wcześnie menopauzę, jest narażona na to, że sama będzie ją mieć wcześniej i że wcześniej stanie się bezpłodna. W poprzednich doświadczeniach badacze zaobserwowali, że obniżenie płodności może pojawić się u kobiet już na 20 lat przed wystąpieniem menopauzy, bezpłodność na 10 a nieregularne miesiączki na 6 lat przed menopauzą.

Badacze chcą teraz pracować nad poznaniem tego, jakie geny mogą decydować o czasie wystąpienia menopauzy. W tym celu zebrali już materiał od 100 par sióstr, u których menopauza wystąpiła we wczesnym wieku i drugie 100 par, u których menopauza pojawiła się w późnym wieku. Wstępne wyniki tych badań naukowcy spodziewają się uzyskać za około 5 lat.

Jak komentują, identyfikacja odpowiednich genów może w przyszłości posłużyć do opracowania testów, które wyznaczałyby prawdopodobny wiek wystąpienia menopauzy u młodych kobiet.

Dzięki temu można by było określać ryzyko przedwczesnej bezpłodności (u kobiet, które przestają miesiączkować w młodym wieku). Dr de Bruin zauważa, że współczesne kobiety bardzo często odkładają macierzyństwo ze względu na karierę zawodową. "Byłoby dobrze, gdyby mogły wiedzieć wcześniej, czy nie grozi im wczesna bezpłodność" - mówi badaczka.

Zaznacza jednocześnie, że zdolności reprodukcyjne kobiety spadają po 35 roku życia niezależnie od genetycznych predyspozycji do wystąpienia menopauzy.

Poznanie genów, które mogą wpływać na czas wystąpienia menopauzy, może też mieć znaczenie dla opracowania nowych leków, które na przykład spowalniałyby procesy dojrzewania pęcherzyków jajnikowych i owulacji.

www.penisa.pl www.leczenie-grzybicy.pl www.candida-albicans.org